Penukaran Kalendar Maya | Long Count ke Gregorian

Penukar kalendar Maya

Penukar kalendar Maya-Gregorian menukarkan tarikh antara kalendar Kiraan Panjang Maya dengan kalendar Gregorian moden. Kiraan Panjang ialah sistem pengiraan hari yang digunakan oleh orang Maya purba untuk mencatat tarikh pada monumen batu, bangunan dan buku bergambar. Penukaran antara kedua-dua sistem ini membolehkan ahli sejarah, ahli arkeologi dan pelajar memadankan tarikh Maya dengan tarikh Gregorian yang lebih dikenali.

Apakah kalendar Kiraan Panjang Maya?

Kiraan Panjang ialah sistem pengiraan vigesimal, atau asas-20. Ia mengira hari yang telah berlalu sejak titik permulaan tetap dalam kepercayaan Maya: 11 Ogos 3114 SM pada kalendar Gregorian proleptik (kalendar Gregorian yang dilanjutkan ke masa sebelum kewujudannya). Berbeza daripada kalendar yang mempunyai bulan dan tahun kabisat tetap, Kiraan Panjang hanyalah kiraan hari berterusan, seperti odometer.

Tarikh Kiraan Panjang mempunyai lima kedudukan, ditulis daripada nilai terbesar kepada terkecil dan dipisahkan dengan titik:

• Baktun – 144,000 hari, kira-kira 394 tahun
• Katun – 7,200 hari, kira-kira 20 tahun
• Tun – 360 hari, hampir setahun
• Uinal – 20 hari
• Kin – 1 hari

Setiap kedudukan beralih ke kedudukan seterusnya apabila mencapai hadnya. Baktun, katun dan tun masing-masing mempunyai nilai daripada 0 hingga 19 kerana sistem ini berasaskan-20. Uinal ialah pengecualian: nilainya daripada 0 hingga 17 kerana 18 uinal (18 × 20 = 360 hari) membentuk satu tun, bukannya 20. Pelarasan ini menjadikan tempoh tun hampir dengan panjang tahun suria.

Perkataan "kin" juga bermaksud "matahari" dalam beberapa bahasa Maya kerana ia menandakan satu hari.

Tarikh ditulis sebagai baktun.katun.tun.uinal.kin. Contohnya, 13.0.0.0.0 bermaksud 13 baktun, 0 katun, 0 tun, 0 uinal dan 0 kin telah berlalu sejak titik permulaan. Tarikh itu jatuh pada 21 Disember 2012, iaitu hari baktun ke-13 tamat dan baktun ke-14 bermula.

Format tarikh yang digunakan oleh penukar

Tarikh Gregorian dimasukkan sebagai MM/DD/YYYY, contohnya 12/21/2012. Penukar menerima tahun daripada 1 M hingga seterusnya. Tarikh Kiraan Panjang dimasukkan sebagai baktun.katun.tun.uinal.kin, contohnya 13.0.0.0.0. Kedudukan katun, tun dan kin menerima nilai 0 hingga 19, kedudukan uinal menerima nilai 0 hingga 17, dan kedudukan baktun menerima sebarang nombor bulat daripada 0 dan seterusnya, jadi tarikh selepas baktun ke-20 masih boleh ditukar.

Keputusan menggunakan tahun empat digit, jadi 29 Ogos, 683 M dipaparkan sebagai 08/29/0683. Tarikh sebelum tahun 1 dilabel SM. Oleh itu, tarikh permulaan Kiraan Panjang 0.0.0.0.0 dipaparkan sebagai 08/11/3114 SM.

Cara menukarkan tarikh Kiraan Panjang Maya kepada tarikh Gregorian

Penukaran tarikh Kiraan Panjang kepada tarikh Gregorian melibatkan tiga langkah.

Langkah 1: Jumlahkan keseluruhan hari. Darabkan setiap unit dengan nilai harinya dan jumlahkan hasilnya.

$D = (b \times 144,000) + (k \times 7,200) + (t \times 360) + (u \times 20) + n$

dengan D ialah jumlah bilangan hari, manakala b, k, t, u dan n ialah nilai baktun, katun, tun, uinal dan kin.

Langkah 2: Tambahkan pemalar korelasi. Pemalar korelasi Goodman-Martinez-Thompson (GMT), 584,283, ialah Nombor Hari Julian (kiraan hari berterusan yang digunakan oleh ahli falak) yang sepadan dengan tarikh permulaan Maya, 0.0.0.0.0. Menambahkannya kepada jumlah hari menghasilkan Nombor Hari Julian bagi tarikh sasaran.

$J = D + 584,283$

dengan J ialah Nombor Hari Julian dan D ialah jumlah hari yang diperoleh dalam langkah sebelumnya.

Langkah 3: Tukarkan Nombor Hari Julian kepada tarikh Gregorian. Ini menggunakan formula falak piawai yang mengambil kira tahun kabisat dan panjang bulan.

Contoh pengiraan

Tukarkan tarikh Kiraan Panjang 9.12.11.5.18:

Nombor Hari Julian: 1,386,478 + 584,283 = 1,970,761

Penukaran Nombor Hari Julian 1,970,761 kepada tarikh Gregorian menghasilkan 29 Ogos, 683 M.

Cara menukarkan tarikh Gregorian kepada tarikh Kiraan Panjang Maya

Proses ini membalikkan langkah sebelumnya.

Langkah 1: Tukarkan tarikh Gregorian kepada Nombor Hari Julian menggunakan formula falak piawai.

Langkah 2: Tolakkan pemalar korelasi: Nombor Hari Julian − 584,283 = hari sejak titik permulaan Maya.

Langkah 3: Bahagikan hasilnya dengan nilai hari bagi setiap unit, mengikut urutan daripada terbesar kepada terkecil, dengan mengekalkan baki pada setiap kali pembahagian.

dengan D ialah bilangan hari sejak titik permulaan Maya, r ialah baki yang ditinggalkan oleh baris di atas, manakala b, k, t, u dan n ialah baktun, katun, tun, uinal dan kin.

Contoh pengiraan

Tukarkan 1 Januari 2000 kepada tarikh Kiraan Panjang:

• Nombor Hari Julian bagi 1 Januari 2000: 2,451,545
• Hari sejak 0.0.0.0.0: 2,451,545 − 584,283 = 1,867,262
• Baktun: 1,867,262 ÷ 144,000 = 12, baki 139,262
• Katun: 139,262 ÷ 7,200 = 19, baki 2,462
• Tun: 2,462 ÷ 360 = 6, baki 302
• Uinal: 302 ÷ 20 = 15, baki 2
• Kin: 2

Hasil: 12.19.6.15.2

Pemalar korelasi GMT

Pemalar korelasi GMT menghubungkan kalendar Maya dengan sistem Nombor Hari Julian, dan seterusnya dengan kalendar Gregorian. Pemalar ini menyatakan bahawa tarikh Maya 0.0.0.0.0 bersamaan dengan Nombor Hari Julian 584,283, yang jatuh pada 11 Ogos 3114 SM dalam kalendar Gregorian proleptik.

Kebanyakan sarjana Maya menerima nilai GMT. Buktinya datang daripada beberapa sumber:

• Catatan zaman penjajahan. Penulis kolonial Sepanyol, termasuk Uskup Diego de Landa pada abad ke-16, mencatat tarikh Maya bersama-sama tarikh Eropah.
• Astronomi. Teks Maya menerangkan peristiwa seperti terbitnya Zuhrah dan gerhana. Ahli falak moden boleh mengira bila peristiwa itu sebenarnya berlaku dan menyemak kesesuaiannya.
• Pentarikhan radiokarbon. Rasuk kayu daripada bangunan Maya yang bertarikh telah diuji dengan pentarikhan radiokarbon, dan hasilnya sepadan dengan tarikh berasaskan GMT.
• Ketekalan dalaman. GMT menghasilkan susunan peristiwa yang munasabah, seperti penggantian raja dan pentahbisan bangunan, merentasi bandar-bandar Maya yang berbeza.

Beberapa korelasi alternatif wujud, kebanyakannya berbeza dengan gandaan 260 hari, iaitu tempoh kalendar suci Tzolk'in (diterangkan di bawah). Contohnya, korelasi Spinden adalah kira-kira 260 tahun lebih awal daripada GMT. Kebanyakan bukti arkeologi semasa lebih menyokong GMT berbanding alternatif ini.

Kalendar Maya lain

Kiraan Panjang bukan satu-satunya kalendar yang digunakan oleh orang Maya. Ia biasanya muncul bersama-sama dua kalendar kitaran.

Tzolk'in. Kalendar suci 260 hari yang dibentuk dengan menggabungkan 13 nombor dengan 20 hari yang dinamakan. Kalendar ini digunakan untuk upacara keagamaan dan ramalan, dan tidak menjejaki tahun suria.

Haab. Kalendar awam 365 hari yang terdiri daripada 18 bulan, setiap satunya mempunyai 20 hari (360 hari), serta tempoh pendek 5 hari yang dipanggil Wayeb pada penghujung tahun. Haab tidak mempunyai pelarasan tahun kabisat, jadi kalendar ini perlahan-lahan tersasar daripada tahun suria sebenar.

Secara gabungan, tarikh Tzolk'in dan tarikh Haab membentuk Pusingan Kalendar, yang berulang setiap 52 tahun Haab, atau 18,980 hari. Tarikh Pusingan Kalendar sahaja tidak dapat menetapkan sesuatu peristiwa pada satu tahun tertentu kerana gabungan yang sama berulang setiap 52 tahun. Kiraan Panjang mengatasi masalah ini kerana ia tidak pernah berulang.

Kiraan Panjang dan 21 Disember 2012

Tarikh Kiraan Panjang 13.0.0.0.0 jatuh pada 21 Disember 2012. Tarikh ini menandakan berakhirnya baktun ke-13 sejak penciptaan, iaitu tempoh yang dipanggil Kitaran Agung, kira-kira 5,125 tahun. Sesetengah media popular menggambarkannya sebagai kiamat yang diramalkan. Teks Maya dan komuniti Maya moden menerangkannya secara berbeza: sebagai penutupan satu kitaran panjang dan permulaan kitaran seterusnya, seperti berakhirnya satu abad Gregorian. Kiraan Panjang terus dikira seperti biasa selepas itu, memasuki baktun ke-14.

Soalan lazim

Apakah kalendar Kiraan Panjang Maya? Ia ialah sistem pengiraan hari yang digunakan oleh orang Maya purba untuk mencatat tarikh mutlak. Sistem ini mengira hari sejak titik permulaan tetap, 11 Ogos 3114 SM, menggunakan lima nilai tempat: baktun, katun, tun, uinal dan kin.

Apakah pemalar korelasi GMT? Ia ialah nombor 584,283 yang menghubungkan kalendar Maya dengan sistem Nombor Hari Julian yang digunakan oleh ahli falak. Pemalar ini menyatakan bahawa Nombor Hari Julian 584,283 sepadan dengan tarikh Maya 0.0.0.0.0.

Bagaimanakah tarikh Kiraan Panjang Maya ditukarkan kepada tarikh Gregorian? Darabkan setiap unit (baktun, katun, tun, uinal, kin) dengan nilai harinya, jumlahkan hasilnya, kemudian tambahkan 584,283 untuk mendapatkan Nombor Hari Julian. Tukarkan Nombor Hari Julian itu kepada tarikh Gregorian menggunakan formula falak piawai.

Mengapakah kalendar Maya menggunakan asas 20? Orang Maya menggunakan sistem nombor vigesimal, atau asas-20, yang mungkin berasaskan pengiraan jari tangan dan kaki. Kiraan Panjang membuat sedikit pelarasan: 18 uinal membentuk satu tun, bukannya 20, supaya tempoh tun hampir dengan panjang tahun suria.

Apakah yang berlaku pada 21 Disember 2012 dalam kalendar Maya? Kiraan Panjang mencapai 13.0.0.0.0, sekali gus melengkapkan baktun ke-13 sejak penciptaan. Tarikh itu menandakan berakhirnya satu kitaran panjang dan bermulanya kitaran lain, bukannya kiamat yang diramalkan.

Adakah komuniti Maya masih menggunakan Kiraan Panjang pada masa kini? Kebanyakan penjaga kalendar Maya masa kini, yang dikenali sebagai Ajq'ijab', menumpukan perhatian kepada Tzolk'in 260 hari untuk upacara dan ramalan. Kiraan Panjang kurang digunakan dalam kehidupan harian, tetapi kekal sebagai sebahagian penting daripada sejarah dan warisan Maya.