Κλειδί αναγνώρισης πετρωμάτων και ορυκτών

Αυτό το εργαλείο είναι ένα κλειδί αναγνώρισης πετρωμάτων και ορυκτών. Εισαγάγετε τις φυσικές ιδιότητες που μπορείτε να ελέγξετε στο σπίτι και παραθέτει κάθε ορυκτό από το σύνολο αναφοράς του που ταιριάζει, εξηγεί γιατί αποκλείστηκαν τα υπόλοιπα και προτείνει ποιος έλεγχος θα περιορίσει τη λίστα πιο γρήγορα.

Γιατί μια φωτογραφία δεν αρκεί

Η Γεωλογική Υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών (United States Geological Survey) το δηλώνει ξεκάθαρα: τα πετρώματα και τα ορυκτά πρέπει να εξετάζονται από κοντά και από όλες τις οπτικές γωνίες, επειδή είναι εξαιρετικά δύσκολο να αναγνωριστούν από φωτογραφίες.

Ο λόγος είναι ότι οι ιδιότητες που προσδιορίζουν ένα ορυκτό δεν είναι, ως επί το πλείστον, οπτικές. Η ίχνωση, η σκληρότητα, η σχισμότητα, η πυκνότητα και η αντίδραση με οξύ απαιτούν όλες να κρατήσει κανείς το δείγμα στο χέρι του. Καμία τους δεν φαίνεται σε μια εικόνα.

Το χρώμα, η μόνη ιδιότητα που μια φωτογραφία δείχνει καλά, είναι η λιγότερο αξιόπιστη από όλες. Ο χαλαζίας από μόνος του απαντάται άχρωμος, λευκός, ροζ, μοβ, γκρι, καφέ και μαύρος. Δύο ορυκτά του ίδιου χρώματος μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικά, και ένα ορυκτό μπορεί να εμφανιστεί σε μια ντουζίνα χρώματα. Γι' αυτό το κλειδί αυτό δίνει τη μικρότερη βαρύτητα στο χρώμα και τη μεγαλύτερη στην ίχνωση.

Οι έλεγχοι

Σκληρότητα

Η σκληρότητα μετριέται στην κλίμακα Mohs από 1 έως 10, η οποία ορίζεται από δέκα δείκτες ορυκτών: τάλκης 1, γύψος 2, ασβεστίτης 3, φθορίτης 4, απατίτης 5, ορθόκλαστο 6, χαλαζίας 7, τοπάζι 8, κορούνδιο 9, διαμάντι 10.

Ελέγχεται με χάραξη. Ένα νύχι έχει περίπου 2,5, ένα χάλκινο νόμισμα περίπου 3,5, ένα ατσάλινο μαχαίρι ή καρφί περίπου 5,5, και το τζάμι παραθύρου επίσης περίπου 5,5. Αν το δείγμα χαράζει το τζάμι αλλά όχι ατσάλινη λίμα, βρίσκεται περίπου στο 6 έως 6,5.

Ίχνωση

Η ίχνωση είναι το χρώμα της σκόνης που αφήνει ένα ορυκτό όταν τρίβεται πάνω σε αδιάχυτη πορσελάνη. Είναι πολύ πιο σταθερή από το χρώμα του ίδιου του δείγματος. Ο αιματίτης είναι η κλασική περίπτωση: το ορυκτό μπορεί να φαίνεται ασημί, μαύρο ή κόκκινο, αλλά η ίχνωσή του είναι πάντα ερυθροκάστανη.

Ο έλεγχος ίχνωσης λειτουργεί μόνο για ορυκτά μαλακότερα από την πορσελάνινη πλάκα, δηλαδή περίπου έως σκληρότητα 7.

Λάμψη

Η λάμψη περιγράφει πώς η επιφάνεια ανακλά το φως. Ο βασικός διαχωρισμός είναι μεταλλική έναντι μη μεταλλικής. Οι μη μεταλλικές λάμψεις περιγράφονται ως υαλώδεις, μαργαριταρένιες, μεταξένιες, λιπαρές, ρητινώδεις, θαμπές ή αδαμαντώδεις.

Σχισμότητα

Η σχισμότητα είναι η τάση να σπάει κατά μήκος επίπεδων επιφανειών, και ο αριθμός των διευθύνσεων είναι διαγνωστικό στοιχείο. Ο μαρμαρυγίας σχίζεται σε φύλλα προς μία διεύθυνση. Ο άστριος έχει δύο διευθύνσεις. Ο ασβεστίτης έχει τρεις, δίνοντας ρομβοεδρικά τεμάχια. Ο φθορίτης έχει τέσσερις, δίνοντας οκτάεδρα. Ένα ορυκτό χωρίς σχισμότητα, όπως ο χαλαζίας, σπάει αντ' αυτού με καμπύλες επιφάνειες θραύσης.

Ειδικό βάρος

Το ειδικό βάρος συγκρίνει την πυκνότητα ενός ορυκτού με εκείνη του νερού. Τα περισσότερα κοινά ορυκτά κυμαίνονται μεταξύ 2,5 και 3. Οτιδήποτε αισθητά βαρύτερο αποτελεί ισχυρή ένδειξη: ο βαρύτης έχει περίπου 4,5, κάτι εντυπωσιακό για ένα τόσο ανοιχτόχρωμο ορυκτό, και ο γαληνίτης περίπου 7,5.

Μπορεί να μετρηθεί ζυγίζοντας το δείγμα στεγνό, στη συνέχεια ζυγίζοντάς το κρεμασμένο μέσα σε νερό, και διαιρώντας το στεγνό βάρος με το βάρος που χάθηκε.

Μαγνητισμός και οξύ

Ο μαγνητίτης είναι έντονα μαγνητικός, κάτι που σχεδόν από μόνο του τον προσδιορίζει. Μια σταγόνα αραιού υδροχλωρικού οξέος κάνει τον ασβεστίτη να αφρίζει έντονα· ο δολομίτης αφρίζει μόνο αφού τριφτεί σε σκόνη. Αυτοί οι δύο έλεγχοι είναι γρήγοροι και αδιαμφισβήτητοι.

Πώς λειτουργεί το κλειδί

Κάθε ιδιότητα που εισάγετε συγκρίνεται με τιμές αναφοράς. Ένα ορυκτό παραμένει στη λίστα μόνο αν τίποτα από όσα παρατηρήσατε δεν το αντικρούει. Οι ιδιότητες που δεν ελέγχθηκαν δεν μετρούν ποτέ σε βάρος ενός ορυκτού, οπότε ακόμα και ένα μερικό σύνολο ελέγχων δίνει μια χρήσιμη απάντηση.

Το εργαλείο δεν αναφέρει ποτέ ποσοστό βεβαιότητας, επειδή δεν υπάρχει έντιμος τρόπος να υπολογιστεί ένα τέτοιο από μερικούς χειροκίνητους ελέγχους. Αναφέρει ποια ορυκτά παραμένουν πιθανά.

Παράδειγμα

Ένα δείγμα είναι σκούρο και φαίνεται μεταλλικό. Το χρώμα από μόνο του αφήνει ανοιχτά τον μαγνητίτη, τον αιματίτη, τον γαληνίτη, τον γραφίτη και αρκετά άλλα.

Τρίβοντάς το πάνω σε πορσελάνη, δίνει ερυθροκάστανη ίχνωση. Αυτός ο μοναδικός έλεγχος αποκλείει κάθε υποψήφιο εκτός από τον αιματίτη, ανεξάρτητα από το πώς φαίνεται το δείγμα.

Αν η ίχνωση ήταν μαύρη και το δείγμα έντονα μαγνητικό, η απάντηση θα ήταν ο μαγνητίτης αντ' αυτού.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορεί μια εφαρμογή να αναγνωρίσει την πέτρα μου από φωτογραφία;

Όχι αξιόπιστα. Καμία δημοσιευμένη μελέτη δεν μετρά την ακρίβεια γενικών μοντέλων εικόνας σε συνηθισμένες φωτογραφίες ορυκτών, και οι αριθμοί ακρίβειας που αναφέρουν οι εφαρμογές καταναλωτών προέρχονται από τη δική τους διαφήμιση. Τα ερευνητικά μοντέλα που όντως λειτουργούν καλά δέχονται τη σκληρότητα ως ξεχωριστή είσοδο, ακριβώς επειδή η εικόνα από μόνη της δεν αρκεί.

Γιατί το εργαλείο μερικές φορές αφήνει πολλά ορυκτά στη λίστα;

Επειδή οι έλεγχοι που εισήχθησαν απλώς δεν τα διαχωρίζουν. Σκληρότητα 7 χωρίς σχισμότητα και με λευκή ίχνωση ταιριάζει τόσο με τον χαλαζία όσο και με τον γρανάτη· οι πυκνότητές τους διαφέρουν, οπότε η μέτρηση του ειδικού βάρους λύνει το ζήτημα.

Η πέτρα μου δεν ταιριάζει με τίποτα. Γιατί;

Τα περισσότερα πετρώματα είναι μείγματα πολλών ορυκτών και όχι ένα μόνο ορυκτό. Ο γρανίτης, για παράδειγμα, περιέχει μαζί χαλαζία, άστριο και μαρμαρυγία. Ελέγξτε έναν μεμονωμένο κόκκο και όχι ολόκληρο το πέτρωμα.

Είναι δυνατή η εκτίμηση αξίας από αυτές τις ιδιότητες;

Όχι. Η αξία εξαρτάται από την ποιότητα, το μέγεθος, τη μορφή του κρυστάλλου και την προέλευση, τίποτα από τα οποία δεν προκύπτει από μια λίστα ιδιοτήτων. Οτιδήποτε μπορεί να έχει αξία θα πρέπει να το δει επαγγελματίας εκτιμητής ή πανεπιστημιακό τμήμα γεωλογίας.

Πόσα ορυκτά καλύπτει αυτό το εργαλείο;

Το σύνολο αναφοράς περιλαμβάνει τα κοινά πετρογενή και συλλεκτικά ορυκτά που είναι πιθανό να συναντήσει ένας αρχάριος. Τα σπανιότερα είδη απαιτούν πλήρες ορυκτολογικό εγχειρίδιο αναφοράς και, συχνά, εργαστηριακή ανάλυση.