Ortalama Arter Basıncı Hesaplayıcı

Ortalama Arter Basıncı Hesaplayıcı

Ortalama arter basıncı (MAP), bir kişinin arterlerindeki bir tam kalp atımı boyunca ortalama basınçtır. Bu hesaplayıcı, standart üçte bir yaklaşımını $M \approx D + (S - D)/3$ kullanarak normal bir tansiyon ölçümünden MAP değerini tahmin eder ve nabız basıncını da bildirir.

Hesap makinesi ne yapar

Manşonla yapılan tansiyon ölçümündeki iki sayıyı, her ikisi de milimetre cıva (mmHg) cinsinden olacak şekilde kullanır:

• Sistolik kan basıncı (SBP), yüksek olan sayıdır. Kalp kanı dışarı pompalamak için kasılırken oluşan basınçtır.
• Diyastolik kan basıncı (DBP), düşük olan sayıdır. Kalp atımları arasında gevşemiş durumdayken oluşan basınçtır.

Her ikisi de mmHg cinsinden olmak üzere iki sayı döndürür: ortalama arter basıncı ve nabız basıncı. İkisi de bir ondalık basamağa yuvarlanır; bu nedenle gösterilen değer hesaplanan değerdir. Sayfa yalnızca mmHg ile çalışır ve kPa seçeneği yoktur.

Ortalama arter basıncı nasıl hesaplanır?

Nabız basıncı, iki ölçüm arasındaki farktır:

$P = S - D$

Ortalama arter basıncı, diyastolik değere bu farkın üçte birinin eklenmesiyle bulunur:

$M \approx D + \frac{S - D}{3}$

Burada M ortalama arter basıncını (MAP), S sistolik basıncı (SBP), D diyastolik basıncı (DBP) ve P nabız basıncını gösterir; tümü mmHg cinsindendir. İşaretin yaklaşık eşittir olması kasıtlıdır: bu bağıntı MAP değerini tanımlamak yerine tahmin eder; sonraki bölüm bunu açıklar.

Aynı kural sıklıkla $M \approx (S + 2D)/3$ şeklinde de yazılır. İki biçim, yeniden düzenlenmiş aynı ifadedir ve her zaman aynı sonucu verir. Hesaplayıcı ilk biçimi kullanır; çünkü yapıyı gösterir: sonuç diyastolik basınçtan başlar ve sistolik basınca doğru yolun yalnızca üçte biri kadar yükselir. Bu nedenle MAP her zaman yüksek sayıdan çok düşük sayıya daha yakındır (Guyton ve Hall, Textbook of Medical Physiology, 14. baskı).

Formülde neden üçte bir kullanılır?

MAP'in kesin bir tanımı vardır. Bir kalp döngüsü, yani bir tam kalp atımı boyunca basınç eğrisinin zamana göre ortalamasıdır:

$M = \frac{1}{T} \int_{a}^{b} p(t) \, dt$

Burada p, t anındaki arter basıncıdır; atım a ile b arasında gerçekleşir ve T süresini gösterir. Bu ortalamayı hesaplamak için sürekli bir basınç izi gerekir; manşon böyle bir iz üretmez (Klabunde, Cardiovascular Physiology Concepts, 3. baskı).

Üçte bir kuralı, bu integralin yerine kullanılan kısa bir yoldur. Normal dinlenim kalp hızında, atımın gevşeme bölümü döngünün yaklaşık üçte ikisini, kasılma bölümü ise yaklaşık üçte birini kapsar. Diyastolü sistolün iki katı ağırlıklandırmak, basınç izi olmadan gerçek ortalamayı yaklaşık olarak verir. Bu, DeMers ve Wachs'ın StatPearls'teki "Physiology, Mean Arterial Pressure" başlıklı çalışmasında verilen formüldür (Bookshelf ID NBK538,226); çalışma formülü normal dinlenim kalp hızlarıyla da sınırlar.

Dolayısıyla sonuç MAP'in ölçümü değil, yaklaşık değeridir.

Çözümlü örnek

120/80 mmHg'lik bir ölçümde nabız basıncı 120 − 80 = 40 mmHg, ortalama arter basıncı ise 80 + 40 / 3 = 93,333… mmHg olur ve 93,3 mmHg olarak gösterilir.

Yeniden düzenlenmiş biçim de aynı sonucu verir: (120 + 2 × 80) / 3 = 280 / 3 = 93,333…

Aynı şekilde çözülen diğer ölçümler:

Son satır tam bölündüğü için yuvarlama yapılmaz: 100 + 20 = tam olarak 120.

Nabız basıncı nedir?

Nabız basıncı, her atımdaki en yüksek ve en düşük değer arasındaki değişimin büyüklüğüdür. 120/80 ölçümünde nabız basıncı 40 mmHg'dir. Hesaplayıcı bunu gösterir; çünkü üçte birlik ağırlıklandırmanın uygulandığı değer budur ve hesabın izlenmesini kolaylaştırır.

Bu tahmin ne zaman güvenilmezdir?

Formül bir yaklaşıktır ve sabit bir yaklaşıktır. Tanımladığı kalp atımı hakkında hiçbir şeyi bilemez.

• Hızlı kalp atımları. Kalp hızı arttıkça diyastol kısalır ve artık döngünün yaklaşık üçte ikisini kapsamaz. Bu durumda üçte birlik formül, doğrudan ölçülen MAP'ten daha düşük bir değer verir. Razminia ve çalışma arkadaşları bunu Catheter Cardiovascular Interventions dergisinde bildirmiştir (2004; 63(4):419–425) ve bunun yerine kalp hızına göre düzeltilmiş bir formül önermiştir. Bu hesaplayıcı söz konusu düzeltmeyi uygulamaz ve kalp hızı girişi içermez.
• Düzensiz ritimler. Tek atıma dayalı her formül, atımların birbirine benzediğini varsayar. Atımdan atıma basınç değiştiğinde tek bir ölçüm ortalamayı temsil etmez.
• Manşon ölçümleri de kendi başına tahmindir. Kol manşonundan elde edilen SBP ve DBP, arteriyel hattın kaydettiği ölçümlerle aynı değildir; bu nedenle bunlardan türetilen MAP, intraarteriyel MAP veya osilometrik monitörün kendi içinde hesapladığı MAP ile aynı değer değildir.

Hesaplayıcı yalnızca aritmetik işlem yapar. Tanı koymaz, doz belirlemez, klinik yönlendirme sunmaz ve referans aralıkları göstermez.

Hesaplayıcının reddettiği değerler

Giriş kutularında bir minimum ve maksimum bulunur; ancak bunlar yalnızca HTML öznitelikleridir: yapıştırılan veya yazılan bir değer bu sınırları doğrudan geçebilir. Aynı sınırlar hesaplama kodunda yeniden denetlenir ve asıl etkilerini burada gösterir.

400 mmHg tıbbi değil, gerçekçilik sınırıdır. Gerçek manşon ve arteriyel hat ölçümleri bu değere yaklaşmaz. Bu sınır, hiç tansiyon olmayan bir değerin sayı yerine hata üretmesini sağlamak içindir. Tam olarak 400/397 olan bir ölçüm kabul edilir ve 398,0 MAP verir.

Bu hesaplayıcının benimsediği kurallar

Buradaki iki tercih tartışmaya açık olduğundan belirtilmeye değerdir.

Diyastolik değerin sistolik değerden düşük olmadığı ölçümleri reddeder. Bazı araçlar, nabız basıncı sıfır olduğu için iki değer eşitse diyastolik değerin kendisini döndürür. Bu hesaplayıcı ise reddeder. Ağırlıklandırılacak bir fark olmadığında formül herhangi bir şeyi açıklamaz; ters ölçümün (örneğin 80/120) gerçek bir ölçümden çok iki sayının yanlış kutulara girilmiş olmasından kaynaklanma olasılığı daha yüksektir.

Basit üçte birlik ağırlıklandırmayı korur. Razminia ve çalışma arkadaşlarının kalp hızına bağlı formülü de dahil olmak üzere düzeltilmiş formüller vardır. Bunlardan birini kullanmak kalp hızı girişi gerektirir ve sayfayı yaygın biçimde atıf yapılan standart formülden uzaklaştırır. Hesaplayıcı standart formülü kullanır ve zayıf yönünü sessizce düzeltmek yerine açıkça belirtir.

Bir ayrıntı, bir ondalık basamağa yuvarlamadan kaynaklanır: klinik çizelgelerde MAP genellikle tam sayı olarak kaydedilir. Burada 93,3 olarak gösterilen MAP, genellikle 93 şeklinde yazılır.

Sık sorulan sorular

Kan basıncından MAP nasıl hesaplanır? Sistolik ölçümden diyastolik ölçümü çıkarın, bu farkı 3 değerine bölün ve sonucu diyastolik ölçüme ekleyin. 120/80 mmHg için: (120 − 80) / 3 = 13,3 ve 80 + 13,3 = 93,3 mmHg.

MAP, iki kan basıncı sayısının yalnızca ortalaması mıdır? Hayır. 120 ve 80 sayılarının basit ortalaması 100 mmHg'dir; ancak MAP 93,3 mmHg'dir. Kalp her atımın daha büyük bölümünü kasılmak yerine gevşemiş halde geçirir; bu nedenle formülde diyastolik değer, sistolik değerin iki katı ağırlığa sahiptir.

MAP neden diyastolik sayıya daha yakındır? Çünkü formül, diyastolik değere nabız basıncının yalnızca üçte birini ekler. Farkın kalan üçte ikisi hiç eklenmez; bu nedenle sonuç sistolik ölçüme doğru yolun yarısına ulaşamaz.

Nabız basıncı nedir ve neden gösterilir? Nabız basıncı, sistolik ölçümden diyastolik ölçümün çıkarılmasıyla bulunur. MAP formülü, nabız basıncının üçte birini kullanarak çalıştığı için gösterilir.

Üçte birlik formül ne kadar doğrudur? Diyastolün sistolden yaklaşık iki kat daha uzun sürdüğü varsayımına dayanan bir yaklaşıktır; bu varsayım normal dinlenim kalp hızında geçerlidir. Kalp hızı arttığında diyastol kısalır ve formül ölçülen MAP'ten daha düşük bir değer verir.

Hesaplayıcı kPa kabul ediyor mu? Hayır. Yalnızca mmHg okur ve raporlar.